Waarom (g)een Passiefhuis?

Dit is veruit de meest gestelde vraag aan mij, zowel professioneel als op verjaardagen: “waarom zou ik een Passiefhuis willen?”. Mijn antwoord is natuurlijk ‘waarom niet’, waarmee de kop van dit stukje meteen is verklaard. Maar er is meer; er zijn hardnekkige misverstanden rond de inmiddels redelijk bekende passieve bouwwijze. Het belangrijkste misverstand is dat de ramen niet open kunnen of mogen, op de tweede plaats komt het ventilatiesysteem met buizen en ten slotte zou een passieve woning in de zomer te warm worden. Dat we deze misverstanden allemaal in het land der fabelen thuishoren is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Vandaar dat ik graag van de eigen kracht van het concept redeneer.

Het idee is zo simpel en reeds duizenden jaren oud; gebruik de zon als warmtebron en probeer deze warmte zo goed mogelijk vast te houden. Wat je niet aan warmte verliest, hoef je niet op te wekken. De Duitse professor Wolfgang Feist in Darmstadt heeft dit de afgelopen 25 jaar geleden doorontwikkeld tot een beproefd bouwconcept en de natuurkundige principes zijn nog steeds niet veranderd. 

Stap 1: Ontwerp en bouw een compact gebouw en situeer dit zo gunstig mogelijk richting het zuiden. Dit kost niets, sterker nog hoe compacter het ontwerp hoe goedkoper de realisatie wordt. Korte leidingen, minder gevel en dakoppervlak besparen materiaal.

Stap 2: Voorkom thermische bruggen, in de volksmond koudebruggen, zorg voor een goede kierdichting en isoleer het gebouw zeer goed. Warmte ontsnapt door thermische bruggen, waait eruit door de kieren en door uitstraling van oppervlakken (gevels, daken, glas).

Stap 3: Zorg voor een goed ontworpen, uitgevoerd en ingeregeld ventilatiesysteem met warmteterugwinning voor een schoon, (fijn)stofvrij, gezond binnenklimaat. Ventilatieroosters in de traditionele bouw laten naast ‘frisse lucht’ ook veel vuil en stof de woning binnen en zorgt voor veel koudeval door het ontbreken van warmteterugwinning. In een passiefhuis wordt deze (net als in een auto) door een fijnstoffilter gezuiverd, de warmte wordt terug gewonnen je woont in een merkbaar schonere woning met gezondere binnenlucht. Beter aangename verse lucht dan koude frisse lucht.

Adopteer deze drie stappen en je hebt een woning die vrijwel geen energie verbruikt. De bereiding van warm tapwater en de verlichting blijven nog over. Voor particulieren die over voldoende budget beschikken kan de energie hiervoor nog worden opgewekt met zonnepanelen. Hiervoor biedt de markt steeds meer innovatieve oplossingen, die in het geval van een passieve woning bijna bijzaak zijn. De resterende energievraag is immers zeer beperkt, met de energie van een oude waakvlam kan een passiefhuis in de regel toekomen.

Verder is een passief gebouwde woning ook een premium gebouw, wanneer er gekozen wordt voor het PassiefBouwenkeur. De berekening die wordt gemaakt in de PHPP berekeningssoftware geeft een exact beeld van het energieverbruik. De uitvoering is veel preciezer dan we in de bouw gewend zijn en er vinden bouwplaatscontroles plaats gedurende het bouwproces. Ook vinden controles plaats door middel van thermografie (voor thermische bruggen) en een blower door test (voor luchtdoorlatendheid van de gebouwschil). Tot slot zijn de elementen voor een Passiefhuis zijn altijd beter dan traditionele materialen. Je krijgt dus veel meer waar voor je geld en de investering blijft ook zijn waarde behouden, gezien de toekomstige ontwikkelingen op het bouwvlak.

Toch spreekt niet iedereen dit aan, terwijl de investering ten opzichte van een traditionele woning, afhankelijk van de materiaalkeuze, zeer gering is. Energieverbruik en binnenklimaat zijn ondergeschikt aan de uiterlijke verschijning van het ‘droomhuis’ van de opdrachtgever. Vaak wordt ingezet op het uiterlijk en de plattegrond waarbij de gedachte leeft dat dit niet kan worden verenigd met de principes van een passsiefhuis. 

De woningen die dit jaar van de Stichting PassiefBouwen de awards en eredivisie hebben gewonnen bewijzen het tegendeel. Een tot verval gedoemd gebouw in Kapelle, dat ternauwernood aan sloop ontsnapte onderging dankzij medewerking van Monumentenzorg en subsidie van de Provincie Zeeland naast renovatie van de bestaande constructie een functionele metamorfose van donker en tochtig agrarisch/industrieel erfgoed tot inspirerende, lichte, comfortabele woon- werkruimte. Een wervend voorbeeld voor de inspiratie en hoge kwaliteit die Passief Bouwen en Renoveren kunnen stimuleren.

 

In Heeze hebben ze het aangedurfd om af te wijken van de voor Nederland gebruikelijke conservatieve materiaalkeuzen aan de buitenkant. Dat heeft niet alleen bijgedragen aan de technische kwaliteit, maar ook een uiterst aantrekkelijk uiterlijk opgeleverd. De opdrachtgever heeft bovendien de ambitie om van het project een voorbeeldwoning te maken.

 

Mijn antwoord is daarom; “Waarom geen Passiefhuis?” In Nederland zijn inmiddels voorbeelden genoeg van Passieve woningen die laten dat alles kan en alles mag. Passief is geen strak keurslijf maar een garantie voor kwaliteit, gezondheid en comfort.